O kongresie

Historia Kongresu

Zamierzchła historia – dlaczego zaczęliśmy organizować Kongresy Zdrowia Psychicznego:

W listopadzie 2014 roku wobec przedłużającego się braku realizacji reformy psychiatrycznej opieki zdrowotnej (Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego wszedł w życie w 2010 roku), w trakcie trwania Koszalińskiego Forum Psychiatrii Środowiskowej powołano Porozumienie na Rzecz Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego.

W 2015 roku przez Polskę przetoczyła się batalia wokół obrony Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego, który miał zniknąć w procesie legislacyjnym nad Ustawą o Zdrowiu Publicznym. Pod wydarzeniem na Facebooku pt.: „NIE CHCĘ, aby wbito gwóźdź do trumny POLSKIEJ PSYCHIATRII”.

Zobacz: „Nie chcę, aby wbito gwóźdź do trumny polskiej psychiatrii”.

18 tysięcy użytkowników internetu poznało problem, a 8 tysięcy osób zadeklarowało poparcie, temat był żywo komentowany w mediach społecznościowych. Opublikowano petycję w sprawie ochrony NPOZP, a przez sieć kontaktów Sekcji Psychiatrii Środowiskowej i Rehabilitacji oraz Porozumienia na Rzecz Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego została rozesłana i wiele osób złożyło pod nią podpisy. We wrześniu 2015 roku w kilku większych miastach Polski petycja została złożona w Urzędach Wojewódzkich, w części ośrodków jej składaniu towarzyszyły demonstracje uliczne. Członkowie Warszawskiego Domu pod Fontanną, przedstawiciele Stowarzyszenia „Otwórzcie Drzwi” z Krakowa, eksperci przez doświadczenie z Fundacji eFkropka, przedstawiciele rodzin z Fundacji Polski Instytut Otwartego Dialogu z Wrocławia wraz z przedstawicielami Sekcji Naukowej Psychiatrii Środowiskowej PTP brali udział w posiedzeniach Sejmowej Komisji Zdrowia, ich głos został usłyszany. Na skutek tych nacisków UDAŁO SIĘ POWSTRZYMAĆ LIKWIDACJĘ Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego!

Wtedy powstał pomysł organizacji Kongresu Zdrowia Psychicznego jako wydarzenia cyklicznego. 

Jak było potem?

8 maja 2017 r. we współpracy z Porozumieniem na rzecz Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego i Sekcją Psychiatrii Środowiskowej i Rehabilitacji Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz Biurem Polityki Zdrowotnej Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy zorganizowaliśmy Pierwszy Kongres Zdrowia Psychicznego w gościnnych salach Pałacu Kultury i Nauki. Było to ogólnopolskie wydarzenie integrujące różne środowiska zainteresowane zdrowiem psychicznym: organizacje pozarządowe, profesjonalistów opieki zdrowotnej i pomocy społecznej, pracowników edukacji, użytkowników psychiatrii (pacjentów i ich rodzin), pracodawców, samorządowców, humanistów.

Naszym celem było zwrócenie uwagi na zaniedbaną opiekę psychiatryczną, wywarcie nacisku na decydentów, aby przeprowadzili konieczne zmiany w systemie. Wystąpienia na Kongresie wygłaszali zarówno profesjonaliści jak i eksperci przez doświadczenie – stało się to zasadą wszystkich kolejnych konferencji. Akcentem kończącym wydarzenie był Marsz o Godność / Marsz Żółtej Wstążki. Kongres niewątpliwie przyczynił się do wzmożenia prac nad pilotażem reformy opieki psychiatrycznej, w efekcie od października 2018 r. ruszyło 27 centrów zdrowia psychicznego w całej Polsce. 

W rok po Pierwszym Kongresie przeszliśmy ulicami miasta w kolejnym marszu Żółtej Wstążki / Marszu po Godność i przypomnieliśmy o potrzebie reformy opieki psychiatrycznej i o obecności w przestrzeni publicznej osób po kryzysach zdrowia psychicznego, niesłusznie dyskryminowanych. Od tej pory marsze są organizowane co rok.

Kolejny Drugi Kongres Zdrowia Psychicznego odbył się 3 czerwca 2019 roku, ponownie w Pałacu Kultury i Nauki tym razem we współpracy z Instytutem Psychiatrii i Neurologii. Postawiliśmy sobie za zadanie monitorowanie postępów reformy oraz optowanie za rozszerzeniem pilotażu NPOZP, w efekcie w 2020 r. powstało 7 nowych centrów zdrowia psychicznego. 

Trzeci Kongres Zdrowia Psychicznego, w post pandemicznej rzeczywistości, odbył się 7 czerwca 2021 r. w Parku Sowińskiego w Warszawie w Amfiteatrze Wolskiego Centrum Kultury, organizowaliśmy go we współpracy ze Szpitalem Wolskim im dr. Anny Gostyńskiej.  Wystąpienia zaproszonych gości skupiały się na tym co do tej pory udało się osiągnąć i jakie pojawiły się problemy w realizacji reformy ochrony zdrowia psychicznego. W tamtym momencie  w Polsce w ramach pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego działały 33 centra zdrowia psychicznego, obejmujące wsparciem około 12 % mieszkańców Polski. Powstał wtedy mural jako symbol solidarności z osobami doświadczającymi kryzysów psychicznych, odsłonięty przy Dworcu Gdańskim w Warszawie. 

Czwarty Kongres Zdrowia Psychicznego, ponownie w Pałacu Kultury i Nauki realizowany we współpracy ze Szpitalem Bielańskim w Warszawie odbył się w dniach 10-11czerwca 2024 roku. Po raz pierwszy było to wydarzenie dwudniowe, wzięło w nim udział ponad 1000 osób. W Polsce działało wtedy 117 centrów zdrowia psychicznego obejmując wsparciem połowę populacji kraju, ale pilotaż reformy ciągle był przedłużany i nie udawało się doprowadzić do zmian systemowych, aby wszyscy mieszkańcy mieli szanse korzystać z dobrego leczenia środowiskowego.

Kolejne edycje Kongresu odbywały się pod patronatem Prezydenta RP, a w Komitecie Honorowym uczestniczyli Prezydenci m.st. Warszawy. Kongresowi patronowali także Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Praw Pacjenta, konsultanci krajowi ds. psychiatrii, psychiatrii dzieci i młodzieży, pielęgniarstwa psychiatrycznego oraz psychologii klinicznej, a także Polskie Towarzystwo Psychiatryczne.

Ambasadorami Kongresu byli m.in. Anna Dymna, Marek Kamiński, Tomasz Jastrun oraz Katarzyna Grochola, a także inni przedstawiciele środowisk opiniotwórczych.